Natuur

Natuur is geen luxegoed maar een levensvoorwaarde.  Het is de basis onder ons bestaan. Maar helaas blijft de biodiversiteit achteruitgaan, onder andere door stikstofdepositie, achterblijvende waterkwaliteit, verdroging, versnippering en vervuiling. Zo lang die drukfactoren niet worden weggenomen en ‘de kraan nog open staat’, blijft het nodig om intensief te beheren en maatregelen te nemen voor natuurherstel. Daarmee blijven de kosten oplopen, en zijn de huidige vergoedingen binnen het Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer niet meer voldoende om natuurkwaliteit te behouden.

Een belangrijk deel van de oplossing is het instellen van overgangsgebieden rond beschermde natuur. Hier heeft niet alleen de natuur voordeel van, maar deze overgangsgebieden zijn tegelijkertijd ook geschikt voor maatschappelijke opgaven als waterberging (klimaatadaptatie), recreatie en natuurinclusieve landbouw. Een effectieve manier om buiten beschermde natuurgebieden – dus in agrarisch en bebouwd gebied – te werken aan natuur en biodiversiteit is de systematiek van Basiskwaliteit Natuur die landelijk is ontwikkeld.

Uitdagingen:

• De biodiversiteit herstelt en verbetert niet en Natura2000-doelen worden in de meeste gebieden niet gehaald.
• De blijvende druk van verdroging, stikstofdepositie, versnippering, vervuiling, ruimtelijke en recreatiedruk houdt systeemproblemen in stand.
• De kosten voor natuurbeheer en -herstel blijven stijgen door onvoldoende reductie van drukfactoren (‘kraan open’) en stijgende inflatie.
• Het Gelders NatuurNetwerk (GNN) is vrijwel compleet qua afgesproken aantal hectares, maar er zijn nog veel verbindingszones nodig om kleinere, kwetsbare natuurgebieden robuuster te maken.

Oplossingen:

• Kies voor breed natuurherstel en veerkrachtige natuurgebieden als fundament voor het Gelders buitengebied.
• Gezonde natuur is randvoorwaardelijk voor economische en ruimtelijke ontwikkeling. Maak natuurherstel daarom leidend in economisch en ruimtelijk beleid.
• Zorg voor SMART en geborgd beleid om natuurherstel te realiseren.
• Zorg voor voldoende en structurele financiering voor het dagelijkse natuur- en landschapsbeheer. 

Inzet:

1. Veranker Basiskwaliteit Natuur als ondergrens voor de te behalen natuurkwaliteit buiten beschermde natuurgebieden en kies voor een programmatische aanpak.
2. Maak stikstofreductie afrekenbaar per gebied. Actualiseer vergunningen en beëindig latente stikstofruimte.
3. Los drukfactoren op buiten de natuur. Zorg voor geborgde en afdwingbare maatregelen om dit te bewerkstelligen.
4. Leg vast in de provinciale Omgevingsverordening dat er ruime overgangsgebieden voor systeemherstel moeten komen rond kwetsbare natuur. Instrueer ook gemeenten om overgangszones ruimtelijk vast te leggen en gebruiksregels daaraan te koppelen in Omgevingsplannen. Combineer in deze zones stikstofreductie, herstel van waterkwaliteit en -kwantiteit, bodemherstel, beperkingen aan het gebruik van chemische pesticiden, versterken van de groenblauwe dooradering met landschapselementen en extensiever landgebruik.
5. Realiseer in deze overgangsgebieden niet alleen de natuuropgaven maar ook andere maatschappelijke opgaven zoals waterberging (klimaatadaptatie), groenblauwe dooradering, recreatie en natuurinclusieve landbouw.
6. Prioriteer ecologische verbindingen en versnel de uitbreiding van het Gelders Natuurnetwerk.
7. Ga voortvarend en ambitieus aan de slag met de Gelderse bijdrage aan het Nederlandse natuurherstelplan (uitvloeisel van de Europese Natuurherstelverordening). Sluit in alle nog te vormen provinciale beleidskaders actief aan bij de doelen uit deze verordening.
8. Borg langjarige en kostendekkende financiering van natuur- en landschapsbeheer, met structurele indexatie van beheervergoedingen.