Landbouw

Gelderland is één van de grootste agrarische provincies van Nederland. Het kleinschalige en diverse cultuurlandschap van voorheen is deels verdwenen en staat onder druk door de toegenomen intensivering van de landbouw, vooral nabij beschermde en kwetsbare natuurgebieden. Daarom speelt Gelderland een cruciale rol in de aanpak van de stikstofcrisis en het bieden van duurzaam toekomstperspectief aan boeren.

Boeren zijn namelijk de sleutel tot het beter beschermen van landschap en bodem. Als meer agrariërs kiezen voor een natuurinclusieve bedrijfsvoering en agrarisch natuurbeheer, nemen drukfactoren af en veert de natuur op, wat ook goed is voor de voedselproductie. Ook draagt de landbouwtransitie bij aan klimaatmitigatie en -adaptatie en verbetering van de waterkwaliteit.

Uitdagingen:

• Het huidige landbouwsysteem gericht op schaalvergroting en productie voor de wereldexport is ecologisch, economisch en juridisch niet langer houdbaar. Vergunningen kunnen niet meer verleend worden en kosten voor natuurbeheer, -herstel en waterzuivering nemen toe en worden afgewenteld op de samenleving.
• Ook op het gebied van dierenwelzijn wordt de maatschappelijke bewustwording groter en de roep om een ander systeem urgenter. Boeren zitten in onzekerheid door het uitblijven van duidelijk beleid.

Oplossingen:

• Maatschappelijk gewenste landbouw, die produceert binnen de ecologische draagkracht van de omgeving en daar zelfs een positieve bijdrage aan levert, door naast voedselproductie ook bij te dragen aan biodiversiteit en bodembeheer. Hier past uiteraard een eerlijke beloning bij voor de boer.
• Gelderland kan een koploperspositie innemen op het gebied van natuurinclusieve, biologische land- en tuinbouw en agrarisch natuurbeheer. Het Platform Natuurinclusieve Landbouw speelt een belangrijke rol in educatie en begeleiding van boeren die de omslag willen maken.

Inzet:

1. Pas gebiedsdifferentiatie toe met duidelijke zonering voor land- en tuinbouwontwikkeling (zie kader).
2. Streef naar 15-25% biologische landbouw in 2030.
3. Stuur op voedselzekerheid door het stimuleren van een groter aandeel plantaardige productie voor humane consumptie.
4. Werk met actief grondbeleid: om ruilverkaveling en extensivering mogelijk te maken is een grondbank nodig voor herverdeling.
5. Help boeren actief bij omschakeling naar een meer natuurinclusieve bedrijfsvoering, kringlooplandbouw en/of biologisch door educatie, begeleiding en financiële regelingen beschikbaar te stellen.
6. Ondersteun alleen technische innovaties voor een duurzame land- en tuinbouw die integraal bijdragen aan doelen voor natuur, water en milieu.
7. Stel normen voor veebezetting, mest- en pesticidengebruik.