Provincie Gelderland heeft de ambitie uitgesproken om in 2030 de CO₂-uitstoot met 55% gereduceerd te hebben vergeleken met 1990. En in 2050 wil Gelderland klimaatneutraal zijn.
Ook de waterschappen hebben stevige ambities als het gaat om energieneutraliteit, circulariteit en klimaatbestendigheid.
We zien intussen de weersextremen toenemen met alle risico’s op natuurbranden, overstromingen, biodiversiteitsverlies en gezondheidsrisico’s van dien. Daarom is er niet alleen een energietransitie en CO2-reductie nodig (klimaatmitigatie), maar moeten we ons ook gaan aanpassen aan weersextremen (klimaatadaptatie).
Klimaatadaptatie, zoals waterberging of het tegengaan van hittestress, gaat bovendien goed samen met natuur, groen-blauwe dooradering of nieuw bos. Een goed voorbeeld zijn de overgangsgebieden rond Natura2000-gebieden. Ook zijn functies zoals wonen, werken en waterberging vaak te combineren in plaats van naast elkaar te leggen.
Uitdagingen:
- De effecten van klimaatverandering worden steeds heftiger: droogte, hitte en wateroverlast nemen toe. Naast natuurschade heeft het ook grote economische gevolgen en negatieve effecten op fysieke en mentale gezondheid.
- CO₂-reductiedoelen worden niet gehaald.
- De transitie van fossiele energie naar hernieuwbare energie veroorzaakt ruimtelijke spanning. Deze tijd vraagt om keuzes welke energie-intensieve sectoren wél en welke niet van belang zijn voor een toekomstbestendig Gelderland.
Oplossingen:
- Versnel de energietransitie.
- Stel klimaatadaptatie en -mitigatie als bindende voorwaarde in alle ruimtelijke keuzes.
Inzet:
- Benut koppelkansen: natuurlijke klimaatbuffers kunnen bijdragen aan natuurherstel én klimaatadaptatie (beekdalen, rivieren) én groennormering bij woningbouwopgaven. Stel groene en blauwe eisen aan ruimtelijke ontwikkelingen.
- Zet in op decentrale en regionale energievoorziening, met zon en wind als belangrijkste duurzame bronnen. Slim lokaal benutten is daarbij essentieel in de komende decennia met netcongestie, en biedt ook kansen voor meer lokaal eigenaarschap en draagvlak.
- Stimuleer duurzame innovatieve energieprojecten (zoals waterstof en energieopslag).
- Zet in op energiebesparing van burgers en bedrijven; beperk de groei van energieopwekking en verspilling door voorlichting en techniek (zoals mogelijkheden om energie en warmte te delen).
- Investeer en faciliteer programma’s die verdroging en te veel water aanpakken (o.a Droogte aanpak Achterhoek, Ruimte voor de Rivier 2.0).
- Investeer in duurzaam vervoer en fietsinfrastructuur.
- Stimuleer de vergroening van de publieke en private ruimte met inheemse bomen en struiken tegen hittestress en stimuleer klimaatadaptieve beplanting in het buitengebied om CO2 vast te leggen, water vast te houden en vee schaduw te bieden.
